Mesafeli Satışlarda Tüketici Hakları

Mesafeli Satışlarda Tüketici Hakları

49
0
PAYLAŞ

mesafeli uzaktan satışlarda tüketici hakları

İnternet üzerinden alışveriş yaparken nelere dikkat edilmeli ve mesafeli (uzaktan) satışlarda cayma hakkı dahil tüketici hakları nelerdir?

1- İnternet veya telefon üzerinden alışveriş yaparken nelere dikkat etmeliyim?

Alışveriş yapılması düşünülen internet sitesi hakkında ön araştırma yapmak ve internet sitesi üzerinde satıcının “ticari unvanını”, “açık adresini” ve “diğer iletişim bilgilerini” kontrol etmek hem güvenilir satıcıdan alışveriş yapmak hem de mağduriyet yaşamanız halinde, hak arama yoluna başvuruda size kolaylık sağlamak açısından faydalı olacaktır. Ayrıca internet veya telefon üzerinden alışveriş yapmadan önce, mutlaka fiyat araştırması yapılmalı, ürünün yaklaşık fiyatı ile ilgili önceden bilgiler edinilmeli ve eğer ürüne ait bir açıklama ya da fiyatla ilgili bir iddia gerçekçi değilse alışveriş tercih edilmemelidir.

2- Mesafeli yöntemle alışveriş yaparken satıcının sözleşme öncesi yükümlülüğünün kapsamı nedir?

Satıcı, gerçekleştireceğiniz mesafeli sözleşmeye dair bazı hususlar hakkında sizi sözleşme kurulmadan (herhangi bir ödeme yapmadan) önce bilgilendirmek zorundadır. Bu husus mevzuatta “ön bilgilendirme” olarak düzenlenmiştir. Bu bilgilere örnek olarak satıcının adı, unvanı, açık adresi, telefon numarası, satın alacağınız malın temel özellikleri, vergiler dâhil toplam fiyatı, varsa diğer ek masraflar, cayma hakkına ilişkin bilgiler, hak arama yolları vb. verilebilir. Bu bilgilerin yapıldığına ilişkin ispat yükü satıcıya aittir.

3- Satıcı ön bilgilendirme hususunda gereği gibi hareket etmemişse ne olacaktır?

Ön bilgileri gerektiği gibi yapmamanın satıcı açısından olumsuz sonuçları vardır. Örneğin, satıcı ek masraflara ilişkin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemişse, tüketici bunları karşılamakla yükümlü değildir. Yine satıcı, tüketiciye cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde ön bilgilendirme yapmamışsa, cayma hakkınızı kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı olmazsınız ve bu süre kendiliğinden (cayma süresinin bittiği tarihten itibaren) bir yıla çıkar.

Diğer taraftan, satıcı, siz siparişinizi onaylamadan hemen önce, vereceğiniz siparişin ödeme yükümlülüğü anlamına geldiği hususunda sizi açık ve anlaşılır bir şekilde bilgilendirmek zorundadır. Aksi halde siparişiniz ile bağlı olmazsınız. Satıcı ön bilgileri edindiğinizi kullanılan (telefon, internet gibi) uzaktan iletişim aracına uygun olarak teyit etmenizi sağlamak zorundadır. Aksi halde sözleşme kurulmamış sayılacaktır.

4- Satıcı ön bilgilendirmeye ilişkin hususları tüketiciye nasıl vermelidir?

Satıcı, ön bilgilendirmeye dair olarak ayrıntıları Yönetmelikte belirtilen tüm hususlarda, tüketiciyi, kullanılan (telefon, internet gibi) uzaktan iletişim aracına uygun olarak anlaşılabilir bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bilgilendirmek zorundadır. Satıcı bu bilgilendirmeyi yaparken, internet sitesi üzerinden genel bir şekilde bilgilendirme yapamaz, ancak size özel kullanıcı adınız ve şifreniz ile siteye giriş yapıp tarafınıza ait bir sayfada bu bilgilere yer verebilir. Bu bilgilerin yapıldığına ilişkin ispat yükü satıcıya aittir.

5- Kalıcı veri saklayıcısı ne demektir?

Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, makul bir süre incelemeye elverecek şekilde kaydedilebilmesini ve değiştirilmeden kopyalanabilmesini sağlayan ve istenen her zaman bu bilgiye aynen ulaşılmasına imkân veren “kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD, hafıza kartı ve benzeri” her türlü araç veya ortamdır.

6- Mesafeli sözleşme yöntemiyle bir ürün satın aldım, ancak ürünü beğenmedim. Bu durumda ne yapabilirim?

Tüketici mesafeli sözleşmede on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin cayma hakkına sahiptir. Bu süre eğer “mal” satın alınacak ise mal tesliminden itibaren; “hizmet” satın alınacak ise hizmet sözleşmesinin kurulduğu andan itibaren başlar. Bunun yanı sıra sözleşmenin kurulmasından malın teslimine kadar olan süre içinde de her zaman cayma hakkınızı kullanabilirsiniz.

7- Mesafeli sözleşme yöntemiyle bir ürün satın aldım, ancak ürünün arızalı olduğu anlaşıldı. Bu durumda ne yapabilirim? Yine on dört günlük cayma hakkı süresi ile mi sınırlıyım?

Hayır, bu durumda 6502 sayılı Kanunun ayıplı mal hükümleri gereği iki yıllık zaman aşımı süresi içerisinde (sözleşmeden dönüp bedel iadesini de içeren) Kanunda yer alan diğer seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz.

8- Cayma hakkımı nasıl kullanabilirim? Telefon ile de kullanabilir miyim?

Cayma hakkı, yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı gibi yöntemlerle kullanılabilir. Ancak cayma hakkı ispat açısından sıkıntı yaratabileceğinden mevzuat gereği telefon ile kullanılamamaktadır. Bu hakkınızı kullanmak istediğinize dair bildirimi süresi içinde satıcıya yöneltmeniz yeterli sayılacaktır.

9- Cayma hakkımı kullanmak için Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde yer alan formu kullanmak zorunda mıyım?

Hayır, söz konusu form bazı özel durumlarda tüketicilere kolaylık sağlanması için Yönetmeliğe eklenmiştir. Cayma hakkınızı yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı ile açık bir beyan olarak dilediğiniz şekilde satıcıya iletebilirsiniz. Ancak sesli iletişim yoluyla telefon aracılığıyla yapılan satışlarda, satıcı bu formu size en geç mal teslimine veya hizmet ifasına kadar göndermek zorundadır. Ancak, bu durum yine formun kullanılması zorunluluğu doğurmaz. Cayma hakkının kullanımına ilişkin ispat yükümlülüğü tüketiciye aittir.

10- Cayma hakkımı kullandıktan ne kadar süre sonra bedel iadesi yapılacaktır? Bu konuda haklarım ve yükümlülüklerim nelerdir?

Mesafeli yöntemle yapılan alışverişlerde, satıcı, cayma hakkınızı kullanma bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren on dört gün içerisinde ödemiş olduğunuz bedeli iade etmek zorundadır. Ayrıca, tüketici olarak sizin de cayma hakkınızı kullanma bildiriminizden itibaren on gün içerisinde malı iade etme zorunluluğunuz bulunmaktadır. Aksi durumda, uyuşmazlık konusunun parasal değerini de dikkate alarak, mal veya hizmeti satın aldığınız veya ikametgâhınızın bulunduğu yerdeki tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine fatura, satış fişi, kredi kartı ekstresi, mesafeli sözleşme vb. belgeler ile birlikte başvurabileceğiniz değerlendirilmektedir.

11- Cayma hakkında kargo ücretini hangi taraf karşılayacaktır?

Satıcı eğer ön bilgilendirmede cayma durumunda malın iadesi için anlaşmalı olduğu kargo şirketini belirtmişse, bu kargo şirketi aracılığıyla malın geri gönderilmesi halinde, tüketici iadeye ilişkin masraflardan sorumlu tutulamaz.

Satıcının ön bilgilendirmede iade için herhangi bir taşıyıcıyı belirtmediği durumda ise, sizden iade masrafına ilişkin herhangi bir bedel talep edilemez. İade için ön bilgilendirmede belirtilen kargo şirketinin, bulunduğunuz yerde şubesinin olmaması durumunda ise satıcı, ilave hiçbir masraf talep etmeksizin iade edilmek istenen malın sizden alınmasını sağlamakla yükümlüdür.

12- Mesafeli yöntemle taksitli olarak bir ürün satın alıp usulüne göre cayma hakkımı kullandım. Ancak satıcı bedel iadesini taksitli olarak yapıyor ve bu sebeple kredi kartımın limiti kullanılamaz hale geliyor. Bu konudaki haklarım nelerdir?

Satıcı cayma hakkı kullanılan durumlarda tüm geri ödemeleri, tüketicinin “satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun” bir şekilde ve tüketiciye “herhangi bir masraf veya yükümlülük” getirmeden “tek seferde” yapmak zorundadır.

13- Cayma hakkı hangi hallerde kullanılamaz?

Cayma hakkı kullanılamayan başlıca mal ve hizmet örnekleri;
a) Fiyatı piyasadaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcının kontrolünde olmayan altın, mücevherat gibi mallar,
b) Çocuğunuzun resminin baskı yapıldığı tişört gibi özel istek ve ihtiyaçlarınız doğrultusunda hazırlanan mallar,
c) Çiçek, yaş pasta gibi çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi çabuk geçebilecek mallar,
d) İç çamaşırı, küpe gibi iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayanlar mallar (ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış olması kaydıyla),
e) CD, DVD gibi dijital içerikli mallar,
f) Toner, kartuş gibi bilgisayar sarf malzemeleri ve kitap (ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış olması kaydıyla),
g) Abonelik sözleşmesi kapsamında sağlananlar dışında, gazete ve dergi gibi süreli yayınlar,
ğ) Belirli bir tarihte veya dönemde yapılması gereken, otel rezervasyonu gibi konaklama, eşya taşıma, araba kiralama, yiyecek-içecek tedariki ve nişan, düğün organizasyonu gibi eğlence veya dinlenme amacıyla yapılan boş zamanın değerlendirilmesine ilişkin sözleşmeler,
h) Uzaktan eğitim gibi elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler,
ı) Bilgisayarınıza veya telefonunuza indirdiğiniz müzik, film, programlar gibi tarafınıza anında teslim edilen gayri maddi mallara ilişkin sözleşmelerdir.

14- Yaptığım alışveriş sonrasında mal ne kadar sürede teslim edilmelidir?

İnternet veya telefon üzerinden yapılan alışverişlerde taahhüt edilen bir süre yoksa en geç otuz gün içerisinde satıcı malınızı göndermek zorundadır. Eğer bu süre içerisinde mal gönderilmezse, sözleşmeyi feshetme ve on dört gün içerisinde yasal faiziyle birlikte tüm ödemelerinizi geri alma hakkına sahipsiniz.

Ancak, sipariş konusu mal ya da hizmet ediminin yerine getirilmesinin “imkansızlaştığı” hallerde satıcı bu durumu öğrendiği tarihten itibaren üç gün içinde tarafınıza yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile durumu bildirmesi ve varsa teslimat masrafları da dâhil olmak üzere tahsil edilen tüm ödemeleri bildirim tarihinden itibaren en geç on dört gün içinde iade etmesi zorunludur. Malın stokta bulunmaması imkansızlaşma sayılmayacaktır.

15- Mesafeli sözleşmelerde zarardan sorumluluk nasıl düzenlenmiştir?

Satıcı, malın tarafınıza teslimine kadar oluşan kayıp ve hasarlardan sorumludur. Eğer malın satıcının belirlediği taşıyıcı dışında başka bir taşıyıcı ile gönderilmesini talep etmişseniz, malın ilgili taşıyıcıya tesliminden itibaren oluşabilecek kayıp ya da hasardan satıcı sorumlu değildir.

16- Mesafeli sözleşmelerde ilave ödemeler nasıl düzenlenmiştir?

Sözleşme kurulmadan önce, sözleşme yükümlülüğünden kaynaklanan ve üzerinde anlaşılmış esas bedel dışında örneğin satın alınan malın kurulumu gibi herhangi bir ilave bedel talep edilebilmesi için sizin açık onayınızın ayrıca alınması zorunludur. Sizin açık onayınız alınmadan ilave ödeme yükümlülüğü doğuran seçeneklerin “kendiliğinden seçili olarak sunulmuş olmasından” dolayı, örneğin uçak bileti satın alırken yiyecek veya koltuk seçimi gibi hizmetler için tüketici biletin ücretine ilave olarak bir ödemede bulunmuş ise, bu ödemelerin iadesi derhal yapılmak zorundadır.

Bir önceki yazımız olan Ön Ödemeli Konut Satışı Tüketici Hakları başlıklı makalemizde ön ödemeli konut satışı, ön ödemeli konut satışı makale ve tüketici hakları hakkında bilgiler verilmektedir.

Yorumlar

YORUM YOK

YORUM YAPMAK İSTER MİSİNİZ?